CONSELHO DELIBERA TIV O DELIBERATIV TIVO DELIBERATIVE BODY / CONSEJO DELIBERATIVO Profa. Dra. Neide Aparecida Titonelli Alvim / EEAN - UFRJ Prof.a Dr.a Márcia de Assunção Ferreira / EEAN - UFRJ Prof. Dr. Marcos Antônio Gomes Brandão / EEAN - UFRJ Prof.a Dr.a Maria Helena do Nascimento Souza / EEAN - UFRJ Prof. Dr. Antonio José de Almeida Filho / EEAN - UFRJ CONSELHO EDITORIAL EDITORIAL BODY / CONSEJO EDITORIAL N A CION AL / NNAATION CIONAL TIONAL AL Prof.ª Dr.ª Aidê Ferreira Ferraz / EE-UFMG-Belo Horizonte/ MG-Brasil Prof.ª Dr.ª Ana Fátima Carvalho Fernandes / DE - UFC - Fortaleza/CE-Brasil Prof. Dr. André de Faria Pereira Neto / FIOCRUZ - Min. da Saúde -RJ-Brasil Profª. Drª.Alacoque Lorenzini Erdmann/ DE - UFSC -Florianópolis/SC -Brasil Prof.ª Dr.ª Antônia Regina Ferreira Furegato / EERP - USP - Ribeirão Preto - SPBrasil Prof.ª Dr.ª Conceição Vieira da Silva /DE - UNIFESP - Saõ Paulo/SP - Brasil Profª. Drª. Isabel Amélia Costa Mendes / EERP - USP- São Paulo/SP-Brasil Prof.ª Dr.ª Isabel Cristina dos Santos Oliveira / EEAN - UFRJ- Rio de Janeiro/RJBrasil Profa. Dra. Ivone Evangelista Cabral / EEAN - UFRJ - Rio de Janeiro/RJ- Brasil Profª. Drª. Josicélia Dumet Fernandes / EE- UFBA -Salvador/BA -Brasil Prof.ª Emérita Dr.ª Josete Luzia Leite / EEAP - UNIRIO - Rio de Janeiro/RJ-Brasil Prof.ª Dr.ª Ligia Paim / Curso de Enfermagem - Universidade do Vale do Itajaí - Itajaí /SC -Brasil Prof.ª Dr.ª Lorita Marlena Freitag Pagliuca / DE - UFC - Fortaleza/CE -Brasil Profª. Drª. Márcia de Assunção Ferreira / EEAN - UFRJ- Rio de Janeiro/RJ - Brasil Profª. Drª. Maria Antonieta Rubio Tyrrell / EEAN - UFRJ - Rio de Janeiro/RJ -Brasil Profª. Drª. Maria Helena Palucci Marziale / EERP - USP- Ribeirão Preto/SP-Brasil Profª. Drª. Maria Itayra Coelho de Souza Padilha / DE - UFSC -Florianópolis/SC Brasil Profa. Dra. Maria José Coelho / EEAN - UFRJ- Rio de Janeiro/RJ- Brasil Profª. Drª. Maria Júlia Paes da Silva / EE - USP -São Paulo/SP -Brasil Profa. Dra. Namie Okino Sawada / EERP - USP- Ribeirão Preto /SP -Brasil Profª. Drª. Nébia Maria Almeida de Figueiredo / EEAP - UNIRIO -Rio de Janeiro/ RJ - Brasil Profª. Drª. Nilce Piva Adami / DE - UNIFESP - São Paulo/SP -Brasil Profa. Dra. Raimunda Magalhães da Silva / UNIFOR - Fortaleza/CE -Brasil Profª. Drª. Rosalina Aparecida Partezani Rodrigues/ EERP - USP- Ribeirão Preto/ SP-Brasil Profa. Dra. Rosângela da Silva Santos / FEnf - UERJ - Rio de Janeiro/RJ -Brasil Profa. Dra. Semiramis Melani Melo Rocha / EERP - USP - Ribeirão Preto/SP - Brasil Profª. Emérita Drª. Vilma de Carvalho / EEAN - UFRJ- Rio de Janeiro/RJ - Brasil I NTERN AL / INTERN AL NTERNAA CION CIONAL INTERNAA T ION IONAL Andrea Caprara Ph.D/ Agenzia de Sanitá Pubblica della Regione Lazio (Lazio-Roma-Itália) Beatriz Arana Gómez Ph.D /Universidad Autónoma del Estado de México (Toluca- Estado do México-México) Carolyn Waltz Ph.D / University of Maryland (Batimore-Maryland-USA) Danielle Groleau Ph.D/ McGill University (Montreal-Quebec-Canadá) Elizabeth Macera Ph.D /School of Nursing - University of California (San Franciso Califórnia -USA) Jacques Henri Maurice Gauthier Ph.D / Université de Paris VIII (Paris-Paris-França) Kelly Myrian Jimenez de Aliaga Ph.D / Universidad Autónoma de Tamaulipas (Victoria-Tamaulipas-México) Luz Angélica Muñoz Gonzalez Ph.D /Universidad Andrés Bello (Santiago-Santiago-Chile) Magdalena Santo Tomás Pérez Ph.D / Universidad de Valladolid (Valladolid Valladolid - Espanha) Manuel Lillo Crespo Ph. D / Universidad de Alicante(San Vicente del Raspeig -Alicanti-Espanha) Maria da Glória Miotto Wright Ph.D /Organization of the American States (Washington-Distrito de Columbia-USA) Marta Hetsell Ph.D / University of New YorK (New York-New York-USA) Michel Perreault Ph.D / Université du Montreal (Montreal -QuebecCanadá) Patraporn Tungpunkom Ph.D /Faculty of Nursing - Chiang Mai University (Muang District-Chiang Mai -Tailândia) Robbie Davis Floyd Ph.D / University of Texas (San Antonio-TexasUSA) Rosa Maria Nájera Ph.D / Universidad Autonoma Metropolitana (Xochimilco -Mexico- México) Sandra Valenzuela Suazo Ph.D/ Universidad de Concepción (ChillanConcepción-Chile) Sara Torres RN Ph.D / University of Medicine and Dentristy of New Jersey (Treton-New Jersey - USA) Sebastián Bustamante Edquén Ph.D / Universidad Nacional de Trujillo (Trujillo-Trujillo-Peru) Suthida Masuthon Ph.D/ Faculty of Medicine Ramathibodi Hospital Mamidol University (RatchaetBangkok-Tailândia) Teri Lindgern Ph.D/School of Nursing - University of California (San Francisco-Califórnia-USA) Violeta Ribeiro Ph.D / University of Newfoundland (Happy ValleyNewfoundland-Canadá) COMISSÃO EDITORIAL EDITORIAL COMMITTEE / COMISIÓN EDITORIAL Editor Chefe / Chief Editor / Editor Jefe Prof. Dr. Antonio José de Almeida Filho / EEAN - UFRJ Editor Assistente / Assistent Editor / Editor Asistente Profª Drª Tania Vignuda de Souza / EEAN - UFRJ Editores Associados / Associated Editors / Editores Asociados Profª. Drª. Ana Beatriz Queiroz / EEAN - UFRJ Profa. Dra. Maria Manuela Vila Nova Cardoso / EEAN - UFRJ Profª. Drª. Marluci Conceição Stipp / EEAN - UFRJ Prof. Dr. Marcos Antonio Gomes Brandão / EEAN - UFRJ Profa. Dra. Sílvia Teresa Carvalho de Araújo / EEAN - UFRJ PRODUÇÃO CENTRAL DE EVENTOS CIENTÍFICOS E CULTURAIS EEAN//UFRJ Coordenação Acadêmica Profª Drª Tania Vignuda de Souza / EEAN - UFRJ Bibliotecárias Lúcia Marina Boiteux de F. Rodrigues Lúcia Maria Pinho Apoio Administrativo Fabiana dos Santos Ramada Thiago Alves Fernandes Projeto Gráfico /Capa Raphaela Ximenes Editoração Eletrônica/ Finalização Thiago Alves Fernandes Revisão de Português, Inglês e Espanhol Mariana Villanova Vieira Vagner Gomes do Nascimento Kalline Cristina Franco Santos